جهان در اواخر دهه پنجاه و کل دهه شصت میلادی شاهد رقابت شدید آمریکا و شوروی بر سر تسخیر فضا بود. جنگی که با قدم گذاشتن نیل آرمسترانگ آمریکایی بر کره ماه در سال 1969 کمی به سردی گرایید، اما پیش از این اتفاق دو کشور، حیوانات مختلفی رو راهی فضا کردن. از بین حیوون ها، موش ها، سگ های روسی و شامپانزه های آمریکایی جزو اولین جانورانی بودند که افتخار فضانوردی در اون دوران نصیبشون شد.
فکر می کنم معروف ترین سگی که روس ها به فضا فرستادن، لایکا بود، از اون طرف هم آقای Ham شامپانزه ای بود که پرچم دار آمریکایی ها در این رقابت بود.

اخیرا مطلبی در این مورد در سایت Time منتشر شده بود که به شرح داستان فضانوردی آقای Ham پرداخته:

اولش که آقای Ham چنین دبدبه و کبکبه ای نداشت. ایشون عضوی از یک گروه شامپانزه های کوچولو بود که از جنگل گرفته شده بودند. این شامپانزه کوچولوها اول حسابی از بیماری ها پاکسازی شده و انگل زدایی شدند. بعد تحت مراقبت ها و آموزش های ویژه قرار گرفتن. هر هفته وضعیت رشد استخوانی، سلامتی قلب، گوش و حلق و بینی و عضلاتشون کنترل و ثبت می شد. هر کدومشون که از پنجاه کیلو بیشتر می شدند از پروژه خارج میشد. آخه قرار بود مسافر فضا حداکثر پنجاه کیلو باشه.
در مورد اون دوران داستان هایی هم مطرحه که البته به صورت رسمی تایید نشدن. مثلا می گن که این شامپانزه ها تمریناتی داشتن که در جریان اون باید سوار سورتمه ای می شدن که با سرعت بسیار زیادی حرکت می کرده. هدف این بوده که حیوون ها شرایط بی وزنی رو قبل از مرحله نهایی تجربه کنن.
در یکی از این تمرین ها قبل این که شامپانزه سوار سورتمه اش بشه، دامپزشکی که مراقبش بود، از روی مهربونی یه موز بهش داد. تا شامپانزه موز رو پوست بکنه و به سمت دهنش ببره که بخوره، سورتمه با سرعت راه میفته، در نتیجه موز به جای اینکه بره توی دهن جناب شامپانزه، توی صورتش له میشه. از این اتفاق چند وقتی گذشت تا دوباره نوبت جناب شامپانزه شد. دامپزشکش دوباره دلسوزی کرد و یه موز داد به شامپانزه. اما این دفعه آقای شامپانزه قبل اینکه ببرنش سمت سورتمه اش همون جا تند تند موز رو پوست کند و بعد ... بعد موز رو صاف له کرد توی صورت دامپزشکش!

حالا چه این داستان درست باشه و چه تخیلی، حقیقت اینه که شامپانزه ها بسیار باهوش بودن.  از بین همه این شامپانزه های باهوش، آقای Ham بود که بهترین عملکرد رو داشت و قرعه اعزام به مدار زمین به نامش خورد. روزی که ایشون رو به فضا پرتاب کردن یه سری مشکلات و سختی های پیش نشده براش پیش اومد اما با وجود همه اون ها، مقاومت کرد و خوشبختانه سالم به زمین برگشت. عکس بالا هم همین آقای Ham بعد از انجام ماموریت هست.

جناب Ham تا سال 1983، بیست و شش سال زندگی پر افتخار به عنوان اولین شامپانزه فضانورد رو در باغ وحش های واشنگتن دی.سی و کارولینای شمالی تجربه کرد و البته قبل از اینکه این مطلب به پایان برسه این رو هم اضافه کنم که ظاهرا ایشون یه فیلم سینمایی هم در کارنامشون دارند.